ZIG’IR (LINUM USITATISSIMUM L ) URUG’INING KIMYOVIY TARKIBI

Ushbu maqolada zig‘ir ( Linum usitatissimum L. ) o‘simligi va uning urug‘i bo‘yicha 2008–2026 yillar davomida olib borilgan ilmiy tadqiqotlar tahlil qilindi. Zig‘ir urug‘ida uchraydigan yog‘ kislotalari, fenolik birikmalar, flavonoidlar, lignanlar, tokoferollar, fitosterollar va mineral elementlar miqdori turli navlar, geografik hududlar, o‘sish bosqichlari va qayta ishlash texnologiyalariga qarab sezilarli farqlanishi aniqlangan. Turli ekstraksiya usullari — superkritik CO₂, ultratovush yordamida ekstraksiya, subkritik n-butan, sovuq presslash hamda an’anaviy organik erituvchilar — bioaktiv komponentlar miqdori va sifatiga o‘ziga xos ta’sir ko‘rsatishi qayd etildi. Shuningdek, zig‘ir shivesi va yog‘ olinib bo‘lgandan keying qoldig‘i fenolik moddalarga boyligi, ularni qayta ishlash orqali antioksidant, antibakterial va sitotoksik faollikka ega ekstraktlar olish mumkinligi ko‘rsatildi.